:: STRONA ::

:: STOWARZYSZENIE ::

:: ZAWARTOŚĆ STRONY ::

:: Logowanie ::
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
:: Okęccy z Babska ::

Dn. 21.02.2011 r.

NOTATNIK RAWSKI nr 8 z 2004 r. s. 27-32. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Rawskiej
Autor: Olga Brudzyńska

Dziękujemy Pani Oldze Brudzyńskiej za wyrażenie zgody na umieszczenie artykułu na naszej stronie internetowej.

OKĘCCY Z BABSKA

Wieś Babsk leży przy trasie szybkiego ruchu Warszawa - Katowice, oddalona o 13 km od Rawy Mazowieckiej.
Jak wykazały znaleziska archeologiczne, osadnictwo istniało w tym miejscu na kilka wieków przed powstaniem państwa polskiego. W średniowieczu Babsk był siedzibą rodu Babskich i pozostał nią prawie do końca XVIII wieku1. Około 1780 roku był jeszcze w części własnością Babskich, ale także Okęckich.
Po 1780 roku majątek prawdopodobnie w całości należał juz do Okęckich2.

Okęccy herbu Radwan3



Jest to dawna mazowiecka rodzina, która wzięła nazwisko od wsi Okęcie. Od XVII stulecia posiadała stale urzędy ziemskie w ziemi warszawskiej.
Pierwszym znanym właścicielem Babska z rodziny Okęckich był Józef Okęcki, także dziedzic Wólki Babskiej, Studzianek i Chrząszczewa. Piastował on takie urzędy jak: wojskiego bielskiego 1779 rok, cześnika czerskiego 1782 rok, następnie podstolego warszawskiego, w 1785 roku został podsędkiem, a następnie sędzią ziemskim warszawskim i komisarzem skarbu koronnego, w 1792 roku był chorążym czerskim4.


Za jego czasów został wybudowany obecnie istniejący kościół, wraz z żoną był jego kolatorem.
Najbardziej znanym członkiem rodziny Okęckich był biskup poznański i kanlerz wielki koronny - Antoni Onufry Okęcki5.
Prawdopodobnie przyczynił się on finansowo do budowy kościoła w Babsku. W inwentarzu kościoła spisanym po śmierci proboszcza ks. Eustachego Sobczaka w 1892 roku biskup Okęcki nazwany jest dobrodziejem kościoła6. Na plebanii znajduje się jego portret. Jest to jeden z trzech zachowanych portretów, dwa pozostałe znajdują się w pałacu arcybiskupim w Poznaniu i Katedrze św. Jana w Warszawie.
Portret z Babska w 1939 roku był już bardzo zniszczony7, został odnowiony dzięki proboszczowi parafii księdzu Andrzejowi Kamińskiemu.

Józef Okęcki był wychowywany staraniem biskupa, a więc musiały istnieć między nimi dość bliskie stosunki (ojciec Józefa i biskup byli stryjecznymi braćmi 8.
A tak napisano o Jozefie Okęckim w pośmiertnym wspomnieniu:

„ oddawszy się od lat młodych usłudze publicznej, dowiódł nieboszczyk, już to na urzędzie Deputata na trybunał Koronny, jako dwukrotnie wybierany poseł na sejm, już jako Komisarz Skarbowy, ile w gorliwem obowiązków dopełnieniu, umiał ojczyźnie swej być pożytecznym. Nie szczędził on nigdy pracy swej dla dobra współobywateli; dowodem tego iż przy samem początku odradzania się rządu narodowego, umiał mimo sędziwości wieku i stargane siły, szanowany urząd sędziego pokoju. Ostatnie zaś lata życia swego, spędził na łonie familii i w domowem zaciszu, gdzie zawsze był starodawnych cnót wzorem, rozsądnego Obywatelstwa, ujmującej grzeczności przykładem, przywiązanej rodziny ozdobą, sług i włościan ojcem. Śmiertelne zwłoki tego czcigodnego obywatela w familijnym grobie Kościoła Parafialnego w Babsku, dnia 27 sierpnia złożono, przy znacznym zjeździe szanuących sąsiadów i rozczulającym widoku licznie zebranych włościan” 9.

W roku 1820 majątek przejął syn Jakub. Nie wiadomo ile Józef miał dzieci, najprawdopodobniej posiadał jeszcze córkę Marię, która została żoną Józefa Glinki ze Szczawina w powiecie ostrołęckim. Właśnie od niej rozpoczęło się łączenie rodzin Glinków i Okęckich, które trwało przez trzy pokolenia. Panowie z rodziny Glinków chętnie żenili się z pannami Okęckimi. I stąd ostatnim właścicielem majątku w Babsku w 1939 roku był juz nie Okęcki, a Glinka.

Po śmierci Józefa, jedynym dziedzicem został syn - Jakub (majątek przejął już w 1820 r.) Jakub ożenił się z Anną z Węgrzeckich, której ojciec Stanisław Węgrzecki był prezydentem miasta Warszawy w dobie Księstwa Warszawskiego i królestwa Polskiego10.
Jakub Okęcki w 1825 roku był radcą województwa mazowieckiego, a w maju 1829 posłem na sejm ziemi rawskiej na koronację cara Mikołaja I, potem był posłem na sejm w powstaniu listopadowym 1830/31 roku, za co miał swoje dobra zajęte w sekwestr na podstawie rozporządzenia władz carskich z dnia 4.10.1831, którymi zarządzał przez pewien okres czasu administrator rządowy Wilhelmi. Był mężem zacnym i powszechnie szanowanym11.

O rodzinie Okęckich z Babska wspomina w swoich pamiętnikach dziedziczka okolicznego majątku - Woli Pękoszewskiej, Maria z Łubieńskich Górska

„dwa były domy w okolicy zamożne: Babsk Okęckich i Radziejowice p. p. Józefów Krasińskich" pisze, że Jakub Okęcki odegrał pewną rolę w skojarzeniu małżeństwa Pauliny Krasińskiej z Ludwikiem Górskim12, późniejszym dziedzicem bardzo dobrze prosperującego majątku Serdyń.
Jak widać Okęccy pozostawali w bliskich stosunkach z Krasińskimi, a ci ostatni „byli to wielcy panowie".


Według tabeli miast i osiedli w 1827 rota wieś Babsk miała 26 domów i 76 ludzi, oraz gorzelnię i szkołę"13.
Jakub Okęcki posiadał pięcioro dzieci, córki: Zofię. Helenę i Marię oraz synów Stanisława i Władysława. Zofia, pozostając w stanie panieńskim zamieszkiwała w Babsku i tam zmarła w 1883 roku. Została pochowana w podziemiach kościoła.
Druga córka - Helena była żoną Wincentego Siemieńskiego z Krzepina miała jednego syna - Jana.
Zmarła młodo w wieku 27 lat i również została pochowana w grobach rodzinnych w Babsku. Bliżej o jej losach nic nie wiadomo. Dlaczego została pochowana w majątkach rodziców a nie męża?
Maria - została drugą żoną Mikołaja Glinki ze Szczawina w powiecie ostrołęckim.



Maria córka Jakuba Okęckiego i Anny z Węgrzeckich
Siostra Stanisława ostatniego dziedzica Babska o nazwisku Okęcki.


Młodszy syn Władysław był profesorem prawa w Szkole Głównej w Warszawie. Po przemianowaniu Szkoły Głównej w 1869 roku na uniwersytet z językiem wykładowym rosyjskim zrzekł się ofiarowanej profesury i osiadł na wsi. Kupił majątek Brześce w ziemi grójeckiej, gdzie jako rolnik dożył sędziwego wieku, tam zmarł i tam jest pochowany.

Natomiast starszy z synów - Stanisław, odziedziczył w 1866 roku majątek rodowy - Babsk, a od śmierci ojca Jakuba w 1869 roku był jego jedynym właścicielem.

W 1867 roku ożenił się z dużo młodszą od siebie Rozalią z Jełowickich. W roku 1869 urodziła się im córka Anna, a w 1871 syn Kazimierz.



Rozalia z Jełowickich Okęcka, żona Stanisława z córeczką Anną.

Niestety, rodzinę tę dotknęła podwójna tragedia. W kilka dni po urodzeniu syna umarła Rozalia Okęcka

„ + D. 8 lutego roku bieżącego w majętności Babsk w pow. Rawskim, zgasła w Bogu opatrzona Ś. Sakramentami z rezygnacją chrześcijańską i zupełnem poddaniem się woli Bożej ś.p.Rozalja z Jełowickich Okęcka. w wieku lat 24. Nieboszczka pozostawiła w żalu pogrążonego męża, dwoje drobnych dziatek i liczną rodzinę opłakującą przedwczesną stratę. Exporacja zwłok ś.p. Rozalji odbędzie się w piątek dnia 10 lutego do miejscowego kościoła w Babsku, gdzie nazajutrz złożone zostaną w grobach familijnych” 14.

Jak wielką stratą musiała być dla męża jej śmierć, świadczy choćby odprawianie mszy za jej duszę aż do śmierci Stanisława, czyli przez 35 lat i dawanie ogłoszenia o tym fakcie do publicznej wiadomości w „Kurierze Warszawskim”.
W 11 lat później umarł także jedyny syn, Kazimierz. Ponieważ Stanisław Okęcki nie ożenił się powtórnie i nie miał już męskiego potomka, po jego śmierci Babsk przeszedł w ręce jedynej córki. Tak więc, Stanisław był ostatnim z rodu noszącym nazwisko Okęcki. Jakim był człowiekiem? Niewiele mamy o nim informacji, jakie posiadał wykształcenie, jak sobie radził z majątkiem?



Stanisław s. Jakuba Okęckiego i Anny z Węgrzeckich, brat Marii.
Ostatni dziedzic Babska o nazwisku Okęcki.


Postać tę przybliża nam jedynie Maria z Łubieńskich Górska i tak wspomina czas powstania styczniowego:

"Na wsi nie było wtedy spokojnie. W naszej okolicy naczelnikiem bandy już nie powstańców, ale zbójów był Stamirowski. Takich dopuszczał się nadużyć, że Rząd Narodowy go na śmierć skazał. Ukrywał się więc po domach aż znaleźli go w kominie i tam wystrzałem zabili.

On to sąsiada naszego Okęckiego związanego na wozie wiózł do Rawy żeby go tam powiesić, bo Okęcki śmiał mu otwarcie o powstaniu i o nim samym zdanie wywiedzieć. Siła przekonań, spokój sumienia i odwaga Okęckiego były tak nadzwyczajne, że na tym wozie usnął. W Rawie od śmierci go wybawił budowniczy Stano też zapaleniec, ale uczciwy. Wytłumaczył przecie Stamirowskiemu, że gwałt dokonany na Okęckim w całym Kraju zdepopularyzuje powstanie. Puścili go więc spokojnie i wrócił do Babska skąd się nie ruszył" 15.


Stanisław Okęcki zmarł 13 lipca 1906 roku w wieku 74 lat. Tak o nim pisze Maria z Łubieńskich Górska:

„Umarł przedwczoraj sąsiad nasz i najlepszy przy¬jaciel p. Stanisław Okęcki z Babska. Ogromna go szkoda, szczególnie w obecnym zamęcie pojęć, umysły i charaktery jak jego, są jakby żywym wyobrażeniem tej epoki, której bramy piekielne przemóc niezdolne. Co to za rozum jasny, jakie za¬sady silne, jaki sąd godny miał ten człowiek! On to nie był połowiczny, prawdę tylko szanował, dwóch miar nie znał ani sądów- chwiejnych. Cechą jego główną była odwaga moralna, dawał tego dowody i w czasie powstania i dzisiaj.
Myśli¬cielem był. filozofem, ludzi nie potrzebował, nigdy im nie schlebiał ani ich szukał, dlatego nie był ani dość znaczny, ani ceniony tak. jak na to zasługiwał.
Dużo szlachty zjechało się na pogrzeb, a że teraz strajki rolne i mankietnictwo są najbardziej palącymi sprawami, o nich się przeważnie mówiło”16.



Stanisław Okęcki,
obywatel ziemski,

opatrzny św. Sakramentem zmarł d. 13-go lipca 1906 r. w majątku swoim Babsk, przeżywszy lat 74. Pogrążeni w głębokim smutku: córka, zięć, wnuki, brat zapraszają krewnych, przyjaciół i znajomych na przeprowadzenie zwłok do kościoła w Babsku w niedzielę, d. 15-tego lipca, wieczorem oraz na nabożeństwo żałobne i złożenie zwłok w grabach rodzinnych d. 16-go lipca, w poniedziałek o godz. 11-ej rano.
Osobne zaproszenia rozsyłane nie będą.



Nekrolog Stanisława Okęckiego 17.


Od 1905 roku dziedziczką Babska została córka Stanisława - Anna z Okęckich Glinka. Anna wyszła w 1894 roku za mąż za Antoniego Glinkę ze Szczawina w powiecie ostrołęckim - a więc, jak wspominałam wcześniej jest to już trzecie pokolenie mariażu Glinków z Okęckimi. Z małżeństwa tego urodziło się troje dzieci: Stanisław, Mikołaj i Jadwiga. W1919 roku Antoni Glinka podzielił majątek i tak rodową siedzibę Szczawin przejął najstarszy syn Stanisław, młodszy syn Mikołaj otrzymał majątek matki – Babsk, a córce kupiono Lisnę, oddaloną o kilka kilometrów od Babska.

Ostatnim więc właścicielem majątku w Babsku został młodszy wnuk Stanisława Okęckiego Mikołaj Glinka.



Mikołaj Glinka syn Anny z Okęckich.
Wnuk Stanisława. Ostatni dziedzic Babska.


W 1929 roku majątek liczył 696 ha18.
Mikołaj Glinka z wykształcenia był wojskowym. Ukończył Mikołajewską Szkolę Kawaleryjską w Piotrogrodzie. Brał udział w rewolucji 1917 roku w Rosji - walczył przeciw bolszewikom. Był rotmistrzem rezerwy kawalerii - został zmobilizowany w sierpniu 1939 roku. Kiedy wyruszał na wojnę ludność Babska odprowadziła go, żegnając z muzyką. Widziano go wtedy po raz ostatni - nie było mu już dane powrócić do domu. Poległ trafiony kulą w głowę 20 września 1939 w okolicach Grodna w potyczce z oddziałem sowieckim. Miejsce pochówku nie jest znane19.
Mikołaj nie najlepiej radził sobie z gospodarstwem, no cóż, on był urodzonym żołnierzem, a nie rolnikiem. Kiedy zwracano mu uwagę, że sprawy gospodarcze idą nie najlepiej odpowiadał, że dla niego starczy, a jak nie. to zawsze może wrócić do wojska. W Babsku pamięta się go „jako wojskowego”.
Jak radzono sobie z gospodarstwem domowym, też dokładnie nie wiemy Należy pamiętać, że od 1871 roku nie było w majątku dziedziczki. Stanisław Okęcki nie ożenił się po raz drugi, po jego śmierci majątek objęła najpierw córka - ale ona była przecież dziedziczką Szczawina w ostrołęckiem, a Mikołaj Glinka nie był żonaty.
Prawdopodobnie gospodarstwo domowe przez dłuższy czas prowadziła siostra Stanisława - Zofia.
W chwili śmierci matki miała 34 lata, a brat nie był jesz¬cze żonaty. Następnie małżeństwo jego trwało krótko i w dodatku z młodziutką dziewczyną, więc pewnie w dalszym ciągu Zofia miała „dużo do powiedzenia”.

Po śmierci bratowej pewnie wychowywała ich dzieci. Zmarła w 1883 roku w wieku 52 lat.
Nie żył już wtedy syn Stanisława - Kazimierz, a córka Anna miała 14 lat. Od momentu ślubu Anny w 1894 roku w Babsku zabrakło „kobiecej ręki” już do końca trwania tej posiadłości.
W 1939 roku majątek został skonfiskowany przez Niemców, po nich pałac za¬jęli Rosjanie, którzy kompletnie zniszczyli jego wyposażenie.
Ustawą z dnia 6 IX 1944 roku dobra w Babsku upaństwowiono, a drugą ustawą z dnia 12 II 1946 roku założono Państwowe Gospodarstwo Rolne z hodowlą bydła i trzody chlewnej, natomiast 1 października 1958 roku z lasów utworzono piękny rezerwat przyrody20.

Matka Mikołaja a córka Stanisława Okęckiego - Anna Glinczyna mieszkała w 1939 roku ze swoja córką Jadwigą Ciechomską w Lisnej. Kiedy majątek upaństwowiono, właściciele musieli opuścić powiat w którym się znajdował.

Na szczęście oddalony o kilka kilometrów Babsk leżał już w innym powiecie i rodzina Ciechomskich z matką znalazła schronienie ma plebanii w Babsku u księdza Obuchowicza. Ciechomscy w niedługim czasie wyjechali na Pomorze, ale leciwa Anna z Okęckich została z jedna służącą w „swoim” Babsku, tu się wychowała y tu 07.02 1946 r. zmarła w wieku 77 lat. Pochowana została w grobach familijnych, w podziemiach kościoła w Babsku.
Dzięki staraniom jej wnuka i siostrzeńca ostatniego dziedzica, umieszczono w kościele w 1981 roku dwie tablice z czarnego marmuru mówiące o miejscu spoczynku Anny z Okęckich Glinczyny i informacyjna o losie Mikołaja Glinki.

Obecnie z potomków Anny z Okęckich Glinki żyje jej wnuk syn córki Jadwigi – Antoni Ciechomski.
Ozdobą kościoła w Babsku są piękne marmurowe epitafia tej rodziny, chowanej w nim od początków XIX wieku.



Tablica pamiątkowa w kościele w Babsku.
Anny z Okęckich i syna Mikołaja Glinki


Składam serdeczne podziękowania panu Antoniemu Ciechomskiemu za udzieleniu informacji o rodzinie oraz za udostępnienie zdjęć archiwum rodzinnego.

W artykule wykorzystane informacje udzielone przez mieszkankę Babska p. Reginę Gotlib oraz księdza Andrzeja Kamińskiego.




1. J. Palyga, Ziemia rawska w tysiącleciu. Mała Wieś Nowa 1986. rkps w Bibliotece Narodowej Akc.l8855//I-4, s.155-156.
2. J. Wieteska, Mój Babsk, Babsk 1992. s 5.
3. K. Niesiecki Herbarz Polski, reprint Warszawa 1979. T. 7., s. 27.
4. S. Uruskl, Rodzina: herb arz szlachty polskiej, 1904. T. 12., s. 275-277.
5. Encyklopedia Powszechna, reprint Warszawa 1985, T. 19., s. 813-814.
6. Wieteska op. cit., s. 9.
7. Zabytki sztuki w Polsce. Inwentarz topograficzny, red. Dr Jerzy Szabłowski cz. 4, województwo łódzkie, T. 1., z. 1, Powiat Rawsko-Mazowiecki, oprac. Witold Kieszkowski, Warszawa 1939, s. 23.
8. Uruski op. cit., s. 276.
9. Nowości Warszawskie, „Kurier Warszawski”, nr 210, 4 września 1823.
10. A. Schlettz, siostra Róża Okęcka ( 1878-1932 ) Zarys biograficzny, „Nasza Przyszłość, T. 6„
11. Pałyga op. cit. S. 157, J. Kaczkowski Konfiskaty na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim
po powstaniach roku 1831 i 1863, Warszawa 1918, s. 304.
12. M. z Łubieńskich Górska, Gdybym mniej kochała, Dziennik lat 1889-1895, Warszawa 1996, s. 12-13.
13. Pałyga, op. cit„ s. 157.
14. Nekrolog Rozalii Okęckiej, „Kurier Warszawski”, nr 31, z 9 lutego 1871 roku s. 4.
15. Górska. op.cit. s.95.
16. M. z Łubieńskich Górka Gdybym mniej kochała, Dziennik lat 1889-1895, Warszawa 1997.s. 225.
17. Nekrolog Stanisława Okęckiego Kurto, „ Kurier Warszawski”, nr 192, s. 6, nr 193, s. 9.,1906.
18. Z. Matuszewski, Powiał Rawsko-Mazowiecki. Rawa Mazowiecka 1929.
19. K. Jasiewicz, Lista strat ziemiaństwa polskiego 1939-1956, Warszawa 1995, s. 293
20. Pałyga, op. cit. s. 158.



:: Komentarze ::
Brak komentarzy.
:: Dodaj komentarz ::
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
:: KLIKNIJ ::

JESTEŚMY NA FACEBOOKU


Cyfrowe Archiwum Tradycji Lokalnej
:: DREWNIANE DOMY ::

Link do albumu

Link do zestawienia fotografii
:: ZE STAREJ PRASY ::

Wieś Ilustrowana art. z 1910 r.- "Rawskie"
:: Shoutbox ::
Tylko zalogowani mogą dodawać posty w shoutboksie.

Piotr Klempnerowski
13.02.2012 15:30:18
Bardzo interesująca strona i pomysł na Stowarzyszenie. Gratuluję.


Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie | okazjanazakupy.pl